الملا فتح الله الكاشاني
16
تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )
مىبود وحى به تو نازل نميكرديم . ثُمَّ أَوْرَثْنَا بعد از آنكه ما كتابهاى متقدمه را بر امم سابقه فرستاديم بميراث داديم الْكِتابَ قرآن را الَّذِينَ اصْطَفَيْنا بآنانكه برگزيديم مِنْ عِبادِنا از بندگان خود عطا را ميراث گفته زيرا كه ميراث مالى باشد كه بىتعب و طلب بدست افتد همچنين عطيهء قرآن بىجست و جوى مؤمنان بلكه بمحض عنايت ملك منان بديشان رسيده يا همچنانكه سهام ميراث متفاوتست مانند ثمن و سدس و ربع و ثلث و نصف و ثلثان و تمام اينجا نيز بهرهاى اهل قرآن متفاوتست و هر كس به قدر استحقاق و اندازه استعداد خود از حقايق قرآن بهرهمند شود بدين مضمون زين بزم يكى جرعه طلب كرد و يكى جام و اظهر معنى آنست كه بعد از آنكه ما وحى كرديم به تو قرآن را بميراث داديم آن را به كسانى كه بعد از تو باشند از بندگان صالح كه برگزيدگان مااند و در ايثار اورثنا لكتاب بر ورثوا الكتاب چنان كه در حق موسى گفت بجهة تعظيم و تكريم امة مرحومه است فَمِنْهُمْ پس بعضى از بندگان برگزيده ظالِمٌ لِنَفْسِهِ ستم كردند بر نفس خود بتقصير در عمل كردن به قرآن وَ مِنْهُمْ و برخى از ايشان مُقْتَصِدٌ ميانه روند كه عمل كنند به آن در اغلب اوقات وَ مِنْهُمْ و جمعى ديگر از ايشان سابِقٌ بِالْخَيْراتِ پيشى گيرندهاند به نيكوييها كه پيوسته عمل به احكام قرآن كنند بِإِذْنِ اللَّهِ بامر خدا يعنى بتوفيق و فرمان او ذلِكَ اين توريث و اصطفاء هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيرُ اوست بخشايش بزرگ - از حضرت امام محمد باقر و از امام جعفر صادق عليه السّلام مرويست كه اين مخصوص بماست و حق تعالى به اين ما را خواسته نه غير ما را و شبههء نيست كه ائمهء هدى ( ع ) احق مردمانند به وصف اصطفاء و اجتباء و ايراث علم انبيا زيرا كه ايشانند كه متعبدند بحفظ قرآن و بيان حقايق فرقان و عارف بحلال و حرام و دقايق آن و سفيان ثورى نيز از سدى رواية كرده كه گفت عبد اللّه جبير مرا خبر داد كه امير المؤمنين و امام المتقين عليه السلام فرمود كه من از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در تفسير اين آيه چنين شنيدم كه آنحضرت فرمود كه مراد الذين اصطفينا من عبادنا ذرية تواند و چون روز قيامة باشد ذرية تو سر از قبور بردارند و ايشان سه طايفه باشند يكى آنكه بىتوبه از دنيا بيرون رفته باشد دوم آنانند كه سيئات و حسنات ايشان متساوى باشد سوم آنانند كه حسنات ايشان راجع باشد بر سيئات ايشان و از ابو حمزه ثمالى روايت است كه فرمود كه من در مجلس شريف حضرت امام زين العابدين عليه السلام بودم كه دو مرد از اهل عراق نزد آنسرور دين آمدند و گفتند يابن رسول اللّه ما را خبر ده از تفسير اين آيه امام عليه السلام فرمود كه اى